بازدهی در برابر بهره: چه فرقی دارند؟

یک اوراق قرضه با ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار و نرخ بهره ۵٪ منتشر می‌شود. به نظر سرراست می‌رسد. اوراق را نگه دار، سالی ۵۰ دلار بگیر، ۱۰۰۰ دلار را در سررسید پس بگیر. تمام.

اما نکته اینجاست: بیشتر سرمایه‌گذاران اوراق را وقتی اولین بار به ارزش اسمی منتشر می‌شوند نمی‌خرند. آن‌ها را بعداً در بازار ثانویه، از سرمایه‌گذاران دیگر می‌خرند. و تا آن موقع، قیمت که در آن خرید و فروش می‌گردد تغییر کرده است. مثلاً اوراقی که به ۱۰۰۰ دلار منتشر شده بود، حالا ممکن است ۹۵۰ دلار معامله شود. یا ۱۰۵۰ دلار. ۵٪ چاپ‌شده روی اوراق تغییر نکرده است. اما آنچه واقعاً به دست می‌آورید—بازدهی شما—کاملاً بستگی دارد به اینکه چه مبلغی پرداختید.

به همین دلیل بازدهی و نرخ بهره دو چیز متفاوت هستند. نرخ بهره (کوپن) در زمان انتشار ثابت می‌شود. بازدهی هر روز با حرکت قیمت اوراق تغییر می‌کند. و چون تقریباً تمام معاملات اوراق در بازار ثانویه اتفاق می‌افتد—نه در زمان انتشار—بازدهی چیزی است که واقعاً اهمیت دارد.

تا پایان این مطلب کوتاه، تفاوت را می‌فهمید، اینکه چرا قیمت اوراق و بازدهی در جهت مخالف حرکت می‌کنند و چرا این تمایز برای فهم چگونگی کار بازارهای اوراق اساسی است.

بهره (نرخ کوپن): آنچه روی اوراق چاپ شده

نرخ بهره—که رسماً نرخ کوپن/کوپان نامیده می‌شود—درصد ثابتی از ارزش اسمی اوراق قرضه است که ناشر وعده می‌دهد هر سال بپردازد. ارزش اسمی مبلغی است که اوراق در سررسید ارزش خواهد داشت—معمولاً ۱۰۰۰ دلار به ازای هر اوراق.

اگر اوراقی ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار و نرخ کوپن ۵٪ داشته باشد، ناشر هر سال ۵۰ دلار بهره می‌پردازد. آن ۵۰ دلار ثابت است. تغییر نمی‌کند، صرف‌نظر از اینکه بعداً چه اتفاقی برای قیمت اوراق بیفتد.

نرخ کوپن وقتی تعیین می‌شود که اوراق اولین بار منتشر می‌شود. بازتاب فضای نرخ بهره در آن لحظه است—چیزی که ناشر باید ارائه می‌داد تا خریداران جذب کند. وقتی تعیین شد، برای تمام عمر اوراق ثابت می‌ماند.

اما نکته کلیدی اینجاست: بعد از انتشار، اوراق روی ۱۰۰۰ دلار نمی‌ماند. در بازار ثانویه معامله می‌شود—سرمایه‌گذاران آن را از همدیگر می‌خرند و می‌فروشند. قیمتش بر اساس تغییرات نرخ‌های بهره، انتظارات تورمی و اعتبار ناشر بالا و پایین می‌رود. اوراقی با کوپن ۵٪ و ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار ممکن است ۹۷۰ دلار، ۱۰۳۰ دلار یا هر جای دیگر بسته به شرایط بازار معامله شود.

اینجاست که بازدهی وارد می‌شود. کوپن ثابت است. قیمت حرکت می‌کند. بازدهی شما به هر دو بستگی دارد.

بازدهی: آنچه واقعاً به دست می‌آورید

بازدهی، درآمدی است که واقعاً از یک اوراق به دست می‌آورید—بر اساس قیمتی است که برایش پرداختید، نه ارزش اسمی آن. رایج‌ترین معیار بازدهی تا سررسید است که هم پرداخت‌های بهره‌ای که دریافت می‌کنید و هم هر سود یا زیان ناشی از خرید اوراق به قیمتی متفاوت از ارزش اسمی را در نظر می‌گیرد.

برای شناخت بهتر بیایید سه سناریو را با همان اوراق بررسی کنیم: ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار، کوپن ۵٪ (۵۰ دلار در سال).

خرید به ارزش اسمی (۱۰۰۰ دلار)

اگر اوراق را دقیقاً ۱۰۰۰ دلار بخرید و تا سررسید نگه دارید، سالی ۵۰ دلار دریافت می‌کنید و ۱۰۰۰ دلار را در پایان پس می‌گیرید. بازدهی شما ۵٪ است—همان کوپن. این تنها سناریویی است که باهم تطابق دارند.

خرید با تخفیف (۹۰۰ دلار)

اوراق حالا ۹۰۰ دلار معامله می‌شود—پایین‌تر از ارزش اسمی. می‌خرید. هنوز سالی ۵۰ دلار دریافت می‌کنید. اما در سررسید، همچنین ۱۰۰۰ دلار پس می‌گیرید—۱۰۰ دلار بیشتر از آنچه پرداختید. آن ۱۰۰ دلار سود سرمایه به بازدهی شما اضافه می‌شود. بازدهی شما بالاتر از ۵٪ است چون اوراق را کمتر از ارزش اسمی‌اش خریدید.

خرید با پرمیوم (۱۱۰۰ دلار)

اوراق حالا ۱۱۰۰ دلار معامله می‌شود—بالاتر از ارزش اسمی. می‌خرید. هنوز سالی ۵۰ دلار دریافت می‌کنید. اما در سررسید، فقط ۱۰۰۰ دلار پس می‌گیرید—۱۰۰ دلار کمتر از آنچه پرداختید. آن ۱۰۰ دلار زیان سرمایه از بازدهی شما کم می‌شود. بازدهی شما پایین‌تر از ۵٪ است چون بیشتر از ارزش اسمی پرداختید.

قانون: وقتی قیمت اوراق بالا می‌رود، بازدهی پایین می‌آید. وقتی قیمت اوراق پایین می‌آید، بازدهی بالا می‌رود. آن‌ها در جهت مخالف حرکت می‌کنند—همیشه.

چرا این اهمیت دارد

تمایز بین بازدهی و کوپن، سازوکاری است که بازارهای اوراق از طریق آن به شرایط اقتصادی در حال تغییر پاسخ می‌دهند.

وقتی بانک مرکزی نرخ‌های بهره را افزایش می‌دهد، اوراق تازه منتشرشده با کوپن‌های بالاتر می‌آیند. اوراق موجود با کوپن‌های پایین‌تر جذابیت کمتری پیدا می‌کنند—چرا اوراقی بخرید که ۵٪ می‌پردازد وقتی اوراق جدید ۶٪ می‌دهند؟ به همین خاطر قیمت بازاری اوراق با کوپن پایین‌تر پایین می‌آید. بازدهیشان بالا می‌رود تا با واقعیت جدید بازار تطابق یابد. وقتی بانک مرکزی نرخ‌ها را کاهش می‌دهد، عکس آن اتفاق می‌افتد—اوراق موجود با کوپن‌های بالاتر ارزشمندتر می‌شوند، قیمت‌شان بالا و بازدهی‌شان پایین می‌آید.

برای یک معامله‌گر یا سرمایه‌گذاری که در بازار ثانویه اوراق می‌خرد—که تقریباً تمام معاملات اوراق است—بازدهی چیزی است که اهمیت دارد. کوپن به شما می‌گوید اوراق چه مبلغی پرداخت می‌کند. بازدهی به شما می‌گوید بر اساس قیمتی که پرداختید واقعاً چقدر به دست می‌آورید. این دو عدد فقط وقتی یکسان هستند که اوراق را دقیقاً به ارزش اسمی خریده باشید و تا سررسید نگه دارید. هر سناریوی دیگر بازدهی متفاوتی تولید می‌کند.

بازدهی در برابر بهره در یک نگاه

سخن پایانی

نرخ کوپن به شما می‌گوید اوراق وعده می‌دهد که چه مقدار پول به عنوان سود پرداخت کند. بازدهی به شما می‌گوید واقعاً چقدر به دست می‌آورید.

وقتی درباره بازدهی اوراق در اخبار مالی می‌خوانید—بازدهی خزانه‌داری ۱۰ ساله، بازدهی بوند آلمان، بازدهی اوراق دولت ژاپن—درباره چیزی می‌خوانید که سرمایه‌گذاران واقعاً به دست می‌آورند، نه آنچه روی اوراق چاپ شده است. فهم این تفاوت برای فهم بازارهای درآمد ثابت اساسی است.