استیبل کوین (Stablecoin) چیست؟ چگونه کار می‌کند؟ [برای مبتدی ها]

اسیتبل کوین (Stablecoin) به ارز دیجیتالی گفته می‌شود که قیمت یک واحد آن برابر با یک واحد پول فیات یا فلزات گرانبها است. بعضی از علاقه مندان ارز دیجتیال به آن ارز پایدار نیز می‌گویند. ما در این پُست، از هر دو نام استفاده می‌کنیم و هر دو یکی است.

استیبل (Stablecoin) انگلیسی است که به معنای پایدار است. قیمت آن به این دلیل پایدار است که یک واحد پول فیات، مثلا دالر/دلار در مقابل یک واحد ارز پایدار به عنوان پشتوانه نگهداری می‌شود. این پول پشتوانه ممکن است نقد در بانک به عنوان سپرده باشند یا اوراق قرضه دولتی که مانند پول نقد سیال است نگهداری شوند.

قابل یاد آوری است که قیمت یک استیبل کوین برابر با یک واحد پول پشتوانه است نه فیات دیگر. مثلا ارزش یک تتر برابر با یک دالر/دلار است نه ین جاپان یا پوند انگلیس.

اهمیت استیبل کوین

ارزهای دیجیتالی مانند بیتکوین، سولانا و ایتریم مزایای زیادی مانند عدم نیاز به یک نهاد مرکزی، تراکنش سریع و دروازه باز به همه علاقه مندان دارد. اما، نوسانات آن خیلی زیاد است که استفاده از آن را به عنوان وسیله مبادله سخت کرده است. نوسانات تا حدی است که ممکن است در یک ساعت ارزش آن 20 تا 30 درصد صعود یا سقوط کند.

استیبل کوین معرفی شد تا مشکل نوسانات ارزهای دیجتیال را هدف قرار دهند. این ثبات قیمت را از طریق معرفی پشتوانه پول‌ فیات مانند دالر بدست آورد.

اولین ارز پایدار، توسط موسسه تتر (Tether Organization) در سال 2014 معرفی شد که اسم سکه/کوین را هم تتر با سمبول USDT انتخاب کرد.

ارزهای پایدار به عنوان یکی از اساسات تکنیکی/تخنیکی دنیای دیفای شناخته می‌شود که معامله دارایی‌ها را ساده‌تر می‌سازد. شما می توانید ارزهای ناپایدار با در نظر داشت ارزش آن در برابر استیبل کوین مبادله کنید که در اینجا نقش وسیله مبادله را تا حدی بازی می کند. اضافه از آن، تریدر‌ها می‌تواند ارزهای بی‌ثبات خود را در زمان که نوسانات زیاد است به استیبل کوین تبدیل کند، بدون اینکه از دنیای ارز دیجیتال خارج شوند.

استیبل کوین پُل میان بلاکچین و دنیای واقعی است

ارز پایدار مرزهای پول فیات را توسعه داده و پُل میان بلاکچین و دنیای واقعی است. به عنوان یک وسیله مبادله، ارزش آن با ثبات بوده و شبیه پول فیات عمل می‌کند.

اضافه تر از آن، ارز پایداراستیبل کوین های الگوریتمی به جای وثیقه برای حفظ پیوند خود به مکانیسم های عرضه و تقاضا متکی هستند.

اگرچه مزایای آنها مقیاس پذیری و تمرکززدایی را به کاربر ارائه می دهد، عدم وجود دارایی های پشتیبان آنها را به شدت در برابر نوسانات بازار آسیب پذیر می کند.

سقوط ارز پایدار TerraUSD شکنندگی آن را برجسته کرد. چنین مدل هایی اغلب در طول اختلالات عمده بازار، ثبات را حفظ نمی کنند و اعتماد سرمایه گذاران را از بین می برند. روی چندین بلاکچین ضرب زده می‌شود که استفاده از آن را برای علاقه مندان ارزهای دیجیتال بیشتر می‌کند. برای نمونه اگر شما ارز تُن دارید، تتر روی این بلاکچین ضرب زده شده است و نیاز ندارید که ارزهای دیگر داشته باشید.

انواع استیبل کوین

ما سه نوع ارز پایدار داریم: استیبل کوین با پشتوانه خارج زنجیره ای (Off-chain)، با پشتونه درون زنجیره‌ ای (On-chain)،

۱. استیبل کوین با پشتوانه پول فیات

مشهورترین ارزهای پایدار پشتوانه آن که پول فیات است خارج از زنجیره بلاکچین نگهداری می‌شود. در حال حاضر معروف‌ترین آنها تتر (Tether) با سمبول (USDT)، سپس سکه دالر آمریکایی (USD Coin – USDC) و اخیرا استیبل کوین بایننس (BUSD) نیز ایجاد شده است. تتر توسط موسسه تتر در سال 2014 معرفی شد در حال حاضر (23.03.2023) مارکت کپ یا ارزش کُل آن 143.48 ملیارد دالر آمریکایی سومین ارز دیجیتال با ارزش است. دومین مشهورترین ارز پایدار USDC است که توسط سیرکل (Circle) و کوین بیس (Coinbase) عرضه شده است که ارزش کُل آن در حال حاضر 59.57 ملیارد و پس از سولانا با ارزش ترین ارزرمز است. اما، استیبل کوین بایننس تازه و چندان مشهور نیست. در حال حاضر کمتر از 100 میلیون ارزش آن است.

۲. استیبل کوین با پشتوانه ارز دیجیتال

پشتوانه این نوع ارز دیجتیال که قیمت پایدار و برابر با پول فیات مثل دالر است، نیز ارز دیجتیال است.

مشهورترین این نوع ارز پایدار DAI است که با قرارداد هوشمند روی بلاکچین ایتریم کار می‌کند.

برای کاهش نوسانات، از قراردادهای اوراق مشتقه برای حمایت از این نوع استیبل کوین استفاده می‌شود. ارزش دلار آن از طریق استراتژی دلتا-خنثی در صرافی‌های اراق مشتقه حفظ می شود. علاوه بر این، پشتوانه بیشتر که معمول است، یک لایه امنیتی اضافی اضافه می کند.

۳. استیبل کوین الگوریتمی

استیبل کوین های الگوریتمی به جای وثیقه یا پشتوانه برای حفظ پیوند خود (مثلا: به ارزش دالر) به مکانیسم های عرضه و تقاضا متکی هستند.

اگرچه مزایای آنها مقیاس پذیری و تمرکززدایی را به کاربر ارائه می دهد، عدم وجود دارایی های پشتیبان آنها را به شدت در برابر نوسانات بازار آسیب پذیر می کند.

سقوط استیبل کوین TerraUSD شکنندگی آن را برجسته کرد. چنین مدل هایی اغلب در جریان نوسانات عمده بازار، ثبات را حفظ نمی کنند و اعتماد سرمایه گذاران را از بین می برند.

استیبل کوین بلاکچین مستقل ندارند

استیبل کوین مانند بیتکوین و یا ایتریم دارای بلاکچین نیست. بلکه روی بلاکچین دیگر ارزها توکن سازی می‌شود. پروسه توکن سازی آن دقیق مانند ارزهای میم است، با این تفاوت که تصمیم گیری ارزهای پایدار با پشتوانه فیات متمرکز است.

برای نمونه تتر روی شانزده بلاکچین عرضه شده است. شما صرف تتر که روی یک بلاکچین است به آدرس همان بلاکچین ارسال کرده می‌توانید. برای نمونه، تتر که روی سولانا عرضه شده است صرف به آدرس سولانا ارسال شده می‌تواند و شما باید هزینه تراکنش ارز سولانا پرداخت کنید.