بلاکچین لایه 0 چیست؟ و چگونه بحران‌های مقیاس‌پذیری و تعامل‌پذیری را حل می‌کند؟

تقریباً همه در مورد بلاکچین لایه 0 حرف نمی‌زند.

وقتی سخن از بلاکچین‌ به میان می‌آید، بیت‌کوین و اتریوم در ذهن همه می‌آید.

اما؛ این دو بلاکچین نامدار دو مشکل عمده دارند: در بلاکچین اصلی خود مقیاس‌پذیر نیست و توانایی ارتباط با دیگر بلاکچین‌ها را ندارند.

بلاکچین‌های لایه صفر آمده است که همین مشکلات را حل کند.

در ادامه این پُست بیان می‌کنیم که بلاکچین لایه صفر چیست، کدام‌ها است، چه ویژگی‌هایی دارند، و…

بلاکچین لایه 0 چیست؟

بلاکچین لایه 0 یک شبکه‌ای است که روی آن شما می‌توانید بلاکچین لایه 1 را معرفی کنید که دارای قوانین، نود‌های مستقل، و حتا توکن بومی خودش داشته باشند.

هدف اصلی لایه 0، حل چالش مقیاس پذیری (یکی از معضل سه‌گانه بلاکچین)، انعطاف‌پذیری برای توسعه‌دهندگان و تعامل‌پذیری است که بلاکچین لایه یک مانند اتریوم و بیت‌کوین با آن روبه‌رو است.

چگونه لایه 0 مشکل مقیاس‌پذیری را حل می‌کند؟

به زبان ساده؛ مقیاس‌پذیری به معنای توانایی انجام کاری است که در حال رشد اند.

مثلا بلاکچین ونوم مقیاس‌پذیر است. هزار تراکنش را هم در یک ثانیه می‌تواند پردازش و صدهزار تراکنش را هم. چگونه؟ با ساختار شاردینگ، دفتر کُل را به حصه‌های کوچک‌تر تقسیم و هرکدام مستقلانه تراکنش‌ها را پردازش و شبکه اصلی را مقیاس‌پذیر می‌سازد.

اما؛ بلاکچین‌های یکپارچه مانند شبکه اصلی اتروم و بیت‌کوین مقیاس‌پذیر نیست. مثلا اتریوم ظرفیت پردازش فقط 15 تراکنش را در یک ثانیه دارند. اگر حجم تراکنش‌ها زیاد شوند، تراکنش‌ها قبل از ورود به بلاکچین در ممپول مدت‌ها و شاید روزها منتظر بماند تا پردازش شوند.

خُب. بلاکچین لایه صفر چگونه سبب افزایش سرعت تراکنش‌ها یا مقیاس‌پذیری می‌شود؟

پردازش موازی و مقیاس‌پذیری افقی یا شاردینگ

بلاکچین یکپارچه مانند اتریوم، تراکنش‌ها را به شیوه ترتیب یا دنباله‌دار پردازش می‌کند. این امر سبب ازدحام در شبکه می‌شود.

بلاکچین لایه صفر این مشکل را با تقسیم بندی بلاکچین به چین‌های کوچک‌تر و پردازش هم‌زمان و مستقلانه در چندین چین حل می کند.

با تقسیم کردن کار، یک زنجیره به چندین زنجیره مستقل برای پردازش (نه امنیت و اجماع) مشکل مقیاس‌پذیری حل می‌شود.

بخش‌بندی یا ماژولاریتی

در یک بلاکچین یکپارچه هر نود () باید تمام تراکنش را اجرا یا پردازش کند، داده‌ها را ذخیره کند، و در اجماع شرکت کند. این امر سبب می‌گردد که بار بلاکچین سنگینی کند.

بلاکچین لایه صفر این مشکل را با دادن آزادی به لایه‌های یک حل می‌کند.

چگونه؟

لایه صفر وظیفه تعامل‌پذیری، امنیت و اجماع را به عهده می‌گیرد و لایه‌های یک روی بلاکچین 0 مستقلانه تراکنش‌ها را پردازش و داده‌ها ذخیره می‌کند. این‌گونه بار سنگین به بارهای سبک‌تر (ماژول یا بخش) تقسیم و چندین بلاکچین در اجرای آن سهم می‌گیرد.

انعطاف‌پذیری و محیط اجرایی بهینه

در یک بلاکچین یکپارچه تمام اپلیکیشن‌ها مجبور است که از یک ماشین مجازی کار گرفته و روی منابع محدود شبکه رقابت کند. این امر سبب می‌شود موثریت کاهش یافته و تراکم زیاد و باعث کندی پردازش شوند.

بلاکچین لایه صفر لایه‌های یک را اجازه می‌دهد که ماشین مجازی، توکنومیکس و روش حکومت‌داری را خود آنها انتخاب کند. این‌گونه هر چین یا زنجیره برای کار مخصوص بهینه سازی شده و پردازش را سریع می‌سازد. این‌کار دقیق مانند تخصصی سازی کار است که سبب موثریت و تسریع کار می‌گردد.

امنیت مشترک

امنیت مشترک بخصوص برای لایه‌های یک کوچک و تازه اهمیت دارند. راه‌اندازی امنیت برای زنجیره‌های جدید و کوچک دشوار و پرهزینه است. زنجیره‌های ناامن آسیب‌پذیر هستند.

بلاکچین لایه 0 امنیت تمامی چین‌های لایه یک را تضمین کرده و سبب کاهش هزینه و زمان توسعه یک لایه یک جدید می‌گردد.

زنجیره‌های جدید لایه یک می‌تواند تمرکز روی مقیاس‌پذیری افقی کرده و بدون ایجاد ازدحام و با سرعت به عملیات خود ادامه دهند.

چگونه لایه صفر تعامل‌پذیری را ممکن می‌سازد؟

تعامل‌پذیری بلاکچین به معنای توانایی ارتباط گیری شبکه‌ها با یکدیگر است. این ویژگی اجازه می‌دهد که خدمات میان شبکه‌ها ….. در نتیجه؛ باعث افزایش تجربه بهتر کاربران می‌گردد.

بلاکچین‌های لایه صفر به عنوان زیرساخت پایه عمل می‌کنند. این زیر ساخت؛ شبکه‌های متنوع لایه یک را قادر می‌سازند تا بدون اعتماد به پُل‌ها یا حضانت‌های خارجی، ارتباط برقرار کنند، دارایی‌ها را به اشتراک بگذارند و داده‌ها را مبادله کنند.

بلاکچین لایه صفر (زیرساخت پایه)؛ با ارائه مدل امنیتی یکپارچه، پروتکل‌های پیام‌رسانی استاندارد ،و چارچوب‌های زنجیره‌ای ماژولار (بخش‌بندی شده)، بلاک‌چین‌های مستقل منزوی (ایزوله) را از بین برده و راه را برای یک اکوسیستم یکپارچه و به‌هم‌پیوسته هموار می‌کنند.

نمونه های بلاکچین لایه0

در این قسمت پُست، به چند نمونه واقعی پروژه‌های لایه 0 اشاره می‌کنم.

• پولکادات (Polkadot): در این شبکه لایه‌های یک بنام پاراچین (Parachain) و لایه صفر آن بنام ریلی چین (Relay Chain) شناخته می‌شود که وظیفه حفظ امنیت و پیام‌رسانی را دارند.
• کازموس (Cosmos): زنجیره‌های لایه 1 در کازموس، زون (Zone) یا اپ-چین‌ها (App-chains) نامیده می‌شوند. مناطق (Zones) از طریق IBC به لایه صفر متصل می‌شوند تا امنیت، نقدینگی و قابلیت ترکیب بین زنجیره‌ای را به اشتراک بگذارند و در عین حال حاکمیت کامل بر وضعیت، اقتصاد توکنی و نحوه مدیریت خود را حفظ کنند.
• آوالانچ (Avalanche): لایه صفر آن بنام پرایمری نتورک (Primary Network) یاد شده و دارای سه چین‌ مجزا است که هر کدام وظیفه خاص خود را دارد. ایکس-چین (X-Chain) وظیفه ایجاد و تبادله دارایی‌ها را دارد، سی-چین (C-Chain) وظیفه مدیریت قراردادهای هوشمند، و پی-چین (P-Chain) وظیفه مدیریت پلفترم یعنی استیکینگ، اعتبارسنج‌ها وساب‌نت‌ها را دارند. در این بلاکچین لایه 1 بنام ساب‌نت (Subnet) یاد شده و می‌تواند با قوانین خود عمل کند.
• ونوم (Venom): ونوم جدیدترین این‌ها است. در این شبکه لایه 0 بنام ماسترچین (MasterChain)، لایه‌های یک بنام ورک‌چین (WorkChain) یاد می‌شود.