آیا تا به حال سهامی را دیدهاید که روزها در حال ریزش است — و آن حس نگرانی را تجربه کردهاید که نه فقط میپرسید «کی متوقف میشود؟» بلکه فکر میکنید «چطور میتوانم برگشت را قبل از اینکه صعود اصلی شروع شود، تشخیص دهم؟» پایان یک روند نزولی، همیشه یک سقوط ناگهانی و چشمگیر نیست. بیشتر اوقات، یک فرورفتگی آرام و آهسته است — مثل انحنای ملایم ته یک ماهیتابه. این همان الگوی کف تابه است: یک نشانه صعودی که میگوید فروشندگان خسته شدهاند و خریداران به تدریج و با صبر در حال جمعآوری قدرت هستند.
این الگو را میتوانید همتای امیدبخش الگوی دامپلینگ سقف (Dumpling Top) در نظر بگیرید و ما در مورد آن پُست داریم. جایی که الگوی دامپلینگ سقف در گوشهای از یک سقف قریب الوقوع هشدار میدهد، الگوی کف تابه فشار فزاینده برای شروع یک روند صعودی جدید را نشان میدهد. برای یک معاملهگر، شناسایی این الگو یک تمرین برای نظم و صبر است. این الگو درباره دیدن آرامش قبل از طوفان صعودی و آماده شدن برای اقدام درست در زمانی است که بازار چراغ سبز نهایی را نشان میدهد.
در این راهنما، یاد میگیرید که الگوی کف تابه چیست، روانشناسی بازار پشت آن کدام است، چگونه با یک چکلیست ساده آن را شناسایی کنید و در نهایت یک برنامه معاملاتی شفاف برای استفاده از آن با اطمینان خواهید داشت.
در سایتهای اجتماعی با ما باشید
الگوی کف تابه دقیقاً چیست؟
الگوی کف تابه (Frypan Bottom) یک الگوی بازگشتی صعودی است که در انتهای یک روند نزولی مشخص شکل میگیرد. نام آن از شکل بصری متمایزش گرفته شده است: یک کف گرد که شبیه انحنای ته یک ماهیتابه است و بعد از آن صعودی در سمت راست شکل میگیرد.
این الگو یک داستان صبورانه از تغییر احساسات را روایت میکند. این یک بازگشت ناگهانی و سریع (V-Shaped) نیست، بلکه یک بهبود تدریجی U شکل است که از طریق بلاتکلیفی، تثبیت و در نهایت فشار خرید قاطع ساخته میشود.
نکته مهم: معمولاً یک شکاف صعودی (Gap-up) برای تکمیل این الگو در بازار بورس الزامی است. اما؛ در بازارهای فارکس و ارز دیجیتال که بازار 24 ساعت و پنج یا هفت روز در هفته باز است، یک شکاف صعودی ممکن است رخ ندهد. در این صورت؛ یک کندل سبز بلند کافی است.
روانشناسی بازار: بازسازی صبورانه
قدرت این الگو در انتقال واضح احساسات روی نمودار نهفته است — انتقالی که معاملهگران بیتاب اغلب آن را از دست میدهند.
- روند نزولی (ترس و تسلیم): الگو پس از یک افت قابل توجه و با چند کندل قرمز/سرخ بلند و قدرتمند شروع میشود. فروشندگان کنترل بازار را در دست دارند و بدبینی حاکم است.
- کف گرد (ظرف فشار بازار): شتاب فروش متوقف میشود. کندلها کوچک میشوند — کندلهای دوجی، فرفره و کندلهای ریز قرمز و سبز در کنار هم جمع میشوند و «ته ماهیتابه» گرد را میسازند. اینجا جایی است که گاوهای بیصبر از بازار خارج میشوند. فروشندگان خسته شدهاند، اما خریداران هنوز تهاجمی عمل نمیکنند.
- شکست صعودی (دریچه خروج فشار): تأیید غیرقابل اغماض، یک شکاف صعودی (یک «پنجره رو به بالا») یا کندل سبز بلند (در بازار فارکس و کریپتو) است که بلافاصله با خرید قوی همراه میشود. این شکاف مدرک نهایی است — دریچهای که نشان میدهد خریداران با قدرت کنترل را به دست گرفتهاند، روند نزولی را باطل کردهاند و فاز صعودی جدیدی را آغاز کردهاند.
چطور یک الگوی کف تابه معتبر را تشخیص دهیم: چکلیست 3 مرحلهای شما
دیدن یک شکل U روی نمودار اتفاقی است رایج. دانستن اینکه آیا یک سیگنال واقعی الگوی کف تابه است یا نه، نکته اصلی است. شما نمیتوانید حدس بزنید، چون ورود زودهنگام مثل تلاش برای گرفتن یک چاقوی در حال افتادن است. این چکلیست فیلتر شماست — بازگشتهای با احتمال بالا را از توقفهای موقتی که ممکن است شما را به دام بیندازند، جدا میکند.
- روند نزولی قبلی را تأیید کنید. الگو باید پس از یک حرکت نزولی واضح و مداوم شکل بگیرد. بدون یک زمینه نزولی، یک کف گرد هیچ معنای بازگشتی ندارد.
- تشکیلات گرد «ماهیتابه» را شناسایی کنید. دنبال یک سری کندل با بدنه کوچک بگردید که یک کف منحنی و صاف ایجاد کنند. کف این کندلها باید آن قوس U شکل شناخته شده را تشکیل دهند.
- شکاف صعودی و شکست را مطالبه کنید. این ماشه بحرانی است. باید یک شکاف به سمت بالا (یک «پنجره رو به بالا») ببینید که بلافاصله با شتاب صعودی همراه شود و الگو را به سمت بالا بشکند. اگر این شکاف بلافاصله با افت قیمت پر شود، الگو بیاعتبار میشود.
چطور بر اساس الگوی کف تابه معامله کنیم: یک برنامه منظم
خب، شما یک الگوی کف تابه بالقوه را شناسایی کردهاید. امید به شروع یک صعود واقعی است، اما اینجاست که نظم و انضباط، معاملات موفق را از امیدهای شکستخورده جدا میکند. یک الگوی امیدوارکننده بدون یک برنامه محکم بیفایده است. بیایید معامله شما را از لحظه تأیید تا خروج برنامهریزی کنیم تا هم بتوانید از صعود استفاده کنید و هم ریسک را به شدت مدیریت کنید.
- ماشه ورود (صبر کنید برای مدرک!): تنها ورود امن، پس از بسته شدن کندل تأیید بعد از شکاف صعودی با قدرت است. ورود در فاز گردشکل، حدس و گمان است. صبر برای شکاف تضمین میکند که انتقال کنترل واقعی است.
- جایگذاری حد ضرر (خط بطلان الگوی شما): دستور حد ضرر خود را درست زیر پایینترین نقطه کل تشکیلات کف گرد قرار دهید. این «نقطه شکست عینی» شماست. اگر قیمت از این سطح عبور کند، داستان تغییر کرده — خریداران شکست خوردهاند.
- هدف سود (یک استراتژی، نه یک آرزو):
- روش اندازهگیری حرکت: ارتفاع «ماهیتابه» را محاسبه کنید و آن فاصله را از نقطه شکست به سمت بالا اعمال کنید.
- هدف بر اساس مقاومت: یک رویکرد استراتژیکتر، هدفگیری سطح مقاومت تاریخی مهم بعدی روی نمودار شماست.
- به دنبال کمال نروید — در نظر بگیرید که بخشی از سود خود را در سطوح کلیدی برداشت کنید تا سودها را نقد کنید.
مثال واقعی: یک سیگنال کتابی در عمل
نمودار ارائهشده مایکروسافت (MSFT) یک مطالعه موردی عالی است، که نه یک، بلکه دو الگوی کف تابه را در کنار یک الگوی دامپلینگ سقف نشان میدهد و یک کلاس درس عالی از سیگنالهای متضاد ارائه میکند.
اولین کف تابه (اواخر اکتبر و اوایل ناومبر): پس از یک افت، قیمت یک کف گرد تشکیل داد. بازگشت ابتدا با یک چکش معکوس نوید داده شد، سپس با یک کندل سبز قوی و مهمتر از همه، یک شکاف صعودی تأیید شد. این شکاف چراغ سبز نهایی بود که تأیید کرد خریداران کنترل را به دست گرفتهاند.
دومین کف تابه (اوایل فوریه/فبروی): پس از یک افت دیگر، الگو تکرار شد. یک فرفره بلاتکلیفی در کف را نشان داد، که بلافاصله با یک کندل سبز بلند که با یک شکاف صعودی دیگر همراه بود حل شد و شکست رخ داد.
تضاد با الگوی سقف دامپلینگ (اواسط آوریل): بعدها، پس از یک صعود قوی، نمودار یک الگوی دامپلینگ سقف تشکیل داد. صعود کُند شد و به کندلهای کوچکی تبدیل شد که یک سقف گرد ساختند و با یک شکاف نزولی تأیید شدند — دقیقاً سیگنال مخالف الگوی کف تابه که از یک افت احتمالی هشدار میداد.
نتیجهگیری کلیدی: این یک نمودار به تنهایی به شما نشان میدهد که چطور آنها را از هم تشخیص دهید — چون در معاملهگری، دیدن تفاوت، همه چیز است.
👉 کف تابه (با یک شکاف صعودی) = «کف شکل گرفته، آماده صعود شوید.»
👉 دامپلینگ سقف (با یک شکاف نزولی) = «سقف شکل گرفته، آماده افت شوید.»
همیشه قبل از اقدام، منتظر شکاف تأییدکننده یا کندل شکست قوی بمانید.
کف تابه در مقابل الگوهای مشابه
با این همه الگوی بازگشتی، به راحتی ممکن است آنها را با هم اشتباه بگیرید. اشتباه گرفتن الگوی کف تابه با یک تثبیت ساده، میتواند به معنای از دست دادن یک تغییر روند بزرگ باشد. بیایید تفاوتها را روشن کنیم تا بتوانید دقیقاً ابزار درست را برای شرایط مناسب بازار انتخاب کنید.
| الگو | نوع | ویژگی کلیدی | تفاوت بحرانی |
|---|---|---|---|
| کف تابه | بازگشت صعودی | کف گرد + شکاف صعودی | یک روایت صبورانه از خستگی که نیاز به شکاف تأییدکننده دارد. |
| کف گرد (تحلیل کلاسیک غربی) | بازگشت صعودی | منحنی U شکل صاف | یک شکل کلیتر بدون قوانین سختگیرانه کندلاستیک یا نیاز به شکاف. |
| کف دوقلو یا سهقلو | بازگشت صعودی | دو یا سه کف مجزا | یک نبرد در یک کف قیمتی مشخص (حمایت). الگوی کف تابه یک فرآیند تدریجی و یکنواخت گردشکل است. |
| پوششی صعودی | بازگشت صعودی | دنباله 2 کندلی | یک داستان سریع دوپردهای از تسلط فوری. الگوی کف تابه یک درام آهسته چندجلسهای است. |
سوالات متداول
پ: وقتی هر سه قانون چکلیست — مخصوصاً تأیید شکاف صعودی — به دقت رعایت شده باشد، یک الگوی بازگشتی اصلی و با احتمال موفقیت بالا در نظر گرفته میشود. با این حال، هیچ الگویی 100 درصد بیخطا نیست. همیشه آن را در کنار تحلیلهای دیگر و مدیریت ریسک دقیق به کار ببرید.
پ: بله. در فاز گردشکل، اندازه بدنه مهمتر از رنگ آن است. بدنههای کوچک (چه قرمز چه سبز) نشاندهنده بلاتکلیفی و از دست دادن شتاب نزولی است که نکته کلیدی است.
پ: این الگو میتواند در هر تایمفریمی ظاهر شود، اما الگوها در تایمفریمهای بالاتر مثل روزانه یا هفتگی وزن به مراتب بیشتری دارند. آنها نشاندهنده تغییر احساسات در میان گروه بزرگتری از سرمایهگذاران هستند و از الگوهای روی تایمفریمهای کوتاهمدت قابل اطمینانترند.
پ: عجله کردن در فاز گردشکل. اینجاست که «ظرف فشار» معاملهگران را آزمایش میکند. خرید قبل از شکاف تأییدکننده، مثل برداشتن زودهنگام درب ظرف است — شما بخار (نوسان) میبینید، اما نتیجه پایداری (روند) نمیگیرید. قیمت مدام نوسان میکند و معاملهگران بیصبر را از بازار خارج میکند.
پ: اگر قیمت افت کند و شکاف را در کندل بعدی یا خیلی زود پر کند، سیگنال الگوی کف تابه بیاعتبار میشود. این نشان میدهد خریداران قدرت پیگیری نداشتهاند و شما نباید معامله را انجام دهید.
حرف آخر: تبدیل اضطراب به فرصت
الگوی کف تابه چیزی بیش از یک شکل بامزه روی نمودار ارائه میدهد. این الگو یک چارچوب ساختاریافته برای تبدیل اضطراب بازار به یک فرصت شفاف در اختیار شما میگذارد.
معاملهگر منضبط از آن اینطور استفاده میکند:
- یک هشدار برای دقت بیشتر، وقتی یک روند نزولی در حال رسیدن به مرحله خستگی است.
- یک فرضیه روشن که فقط زمانی بر اساس آن عمل میکند که بازار آن را با مدرک قاطع — شکاف صعودی — تأیید کند.
- یک الگوی معاملاتی کامل با یک نقطه ورود منطقی، یک نقطه بطلان مشخص و یک استراتژی برداشت سود.
با تسلط بر این الگو — یادگیری تشخیص گردشکل صبورانه آن و از همه مهمتر، پرورش نظمی برای انتظار کشیدن تا شکاف تأییدکننده آن — به خود آموزش میدهید که قبل از هجوم جمعیت، موقعیتگیری کنید. در معاملهگری، توانایی تشخیص پایان آگاهانه یک نزول، به اندازه دانستن زمان خروج از یک سقف ارزشمند است.
الگوها آینده را پیشبینی نمیکنند — آنها وضعیت حال را آشکار میسازند. و در معاملهگری، دانستن آنچه اکنون در حال رخ دادن است، از حدس زدن آنچه در آینده میآید، ارزشمندتر است.

