حتماً تا حالا شده که پای صحبت معاملهگرها یا تریدرها بنشینید یا مطلبی در مورد بازارهای مالی بخوانید و به دو کلمه «پرایس اکشن» و «تحلیل تکنیکال» برخورد کنید.
خیلی از افراد، مخصوصاً تازهکارها، فکر میکنند این دو کلمه دقیقاً یک معنی دارند. اما اینطور نیست.
این دو مفهوم به هم نزدیک هستند، ولی اگر تفاوتشان را خوب متوجه نشوید، بعداً در بازار سردرگم میشوید. انگار که مقصد را بلد باشید ولی راه را اشتباه بروید.
حقیقت ساده این است: پرایس اکشن یکی از روشهای داخل تحلیل تکنیکال است. مانند یک شاخه از یک درخت میماند.
بیا با هم دقیقتر ببینیم که پرایس اکشن یعنی چه.
در سایتهای اجتماعی با ما باشید
پرایس اکشن (Price Action) چیست؟
برای این که راحت متوجه شوی، یک مثال ساده میزنم:
- تحلیل تکنیکال مثل یک جعبهی پر از ابزار است.
- پرایس اکشن (Price Action) اما مهمترین وسیلهای است که از آن جعبه بیرون میآوری. مثل چکشی که همیشه دستت میگیری.
تحلیل تکنیکال یک علم خیلی وسیع است. هر چیزی که از روی قیمتهای گذشته به دست بیاید، داخل تحلیل تکنیکال جا میگیرد. مثل یادگیری انواع الگوهای روی چارت، یا استفاده از اندیکاتورهایی مثل آراسآی و مکدی. حتی رسم خط روند یا بررسی حجم معاملات هم جزئی از تحلیل تکنیکال محسوب میشود.
پرایس اکشن اما سادهتر و بیآلایشتر است. در این روش، بیشتر از همه چیز به خودِ قیمت نگاه میکنید. تمرکزت روی کندلها و الگوهاست. اینکه قیمت چطور جابجا میشود، چطور به خطوط حمایت و مقاومت واکنش نشان میدهد و ساختار بازار چطور پیش میرود. در پرایس اکشن، خبری از اندیکاتورهای تکنیکال شلوغ و پیچیده نیست.
نتیجه: هر کسی که پرایس اکشن کار میکند، در واقع دارد از یک روش تحلیل تکنیکال استفاده میکند. ولی هر کسی که تحلیل تکنیکال کار میکند، لزومی ندارد حتماً پرایس اکشن کار کند. ممکن است فقط با اندیکاتورها سر و کار داشته باشد.
مقایسه پرایس اکشن و تحلیل تکنیکال
برای این که فرق این دو را موبهمو بفهمی، این جدول را ببین. خیلی ساده همه چیز را توضیح میدهد:
| ویژگی | پرایس اکشن (Price Action) | تحلیل تکنیکال (Technical Analysis) |
|---|---|---|
| محور اصلی | حرکت خام قیمت و شکل گرفتن بازار. | قیمت، حجم معاملات و دادههای آماری. |
| ابزارها | کندلها، خطوط حمایت و مقاومت، خط روند. | اندیکاتورها (RSI، MACD)، الگوهای کلاسیک، اسیلاتورها. |
| طرز فکر | خودِ قیمت بهترین اندیکاتور است. همه چیز در قیمت خلاصه میشود. | تاریخ در بازار تکرار میشود. با ریاضیات و آمار میشود آینده را پیشبینی کرد. |
| سرعت واکنش | بالا. چون مستقیم به خود قیمت نگاه میکنی. | پایین. چون اندیکاتورها بر اساس قیمتهای گذشته حساب میشوند و دیرتر سیگنال میدهند. |
| شکل چارت | چارت خلوت و ساده. تصمیمگیری با خودت است. | چارت شلوغ. پر از خط و منحنیهای رنگی. |
| مثال تصمیمگیری | «قیمت به خط مقاومت رسید و پس زده شد، پس میفروشم.» | «آراسآی بالای 70 رفته و میانگین متحرک 50 تا از 200 تا بالا زده، پس میفروشم.» |
فرق این دو تا را روی پلتفرم MT4 ببین
حالا بیا این قضیه را روی خود پلتفرم معاملاتی MT4 که احتمالاً با آن کار میکنی، تصور کنیم. اینطوری مطلب کاملاً برایت جا میافتد.
وقتی یک چارت در MT4 باز میکنید، داری به همهی چیزهایی که داخل تحلیل تکنیکال جا میگیرد نگاه میکنید. اما اگر دقت کنید، میبینید که صفحهات دو بخش اصلی دارد:
- بخش پایینی (محل زندگی اندیکاتورها):
این قسمت پایین صفحه است. معمولاً اندیکاتورهایی مثل RSI یا MACD را آنجا میبینی که بالا و پایین میرود. این منحنیها و هیستوگرامها، همان ابزارهای تحلیل تکنیکال هستند. این نرمافزار است که با فرمولهای ریاضی، آنها را برایت رسم کرده. اگر دستت را بگذاری روی این قسمت و آن را بپوشانی، چارت اصلیات را هنوز داری و میتوانی معامله کنی. - بخش اصلی (محل زندگی پرایس اکشن):
حالا بیا به همان صفحهی اصلی چارت نگاه کنیم، جایی که کندلها هستند. اینجا قلمروی پرایس اکشن است.- کندلها: همین بدنه و سایههایی که میبینی، خودِ قیمت است.
- خط حمایت: اگر با دست خودت خطی بکشی زیر نقاطی که قیمت از آن بالا برگشته، این خط یعنی داری از تحلیل پرایس اکشن استفاده میکنید.
- خط روند: اگر خطی بکشی روی کفهای بالا رونده، این هم باز میشود همان پرایس اکشن.
- ساختار بازار: اینکه ببینی قیمت یک سقف بالاتر ساخته و بعد یک کف پایینتر آمده (یعنی روند عوض شده)، این را هم پرایس اکشن به تو میگوید.
نتیجهگیری تصویری: اگر قسمت پایینی صفحه (همان جایی که اندیکاتورها هستند) را ببندی و فقط کندلها بمانند، ضرر نکردهاید. باز هم میتوانید معامله کنید. اسم این کار شده پرایس اکشن.
نکته: گرچند اندیکاتورهای میانگین متحرک روی نمودار قیمت قرار میگیرد، بخشی از پرایس اکشن نیست، اما بخشی از تحلیل تکنیکال است.
چرا دانستن این فرق برایت مهم است؟
وقتی بفهمید پرایس اکشن یک شاخه از تحلیل تکنیکال است، طور دیگری به چارت نگاه میکنید.
اگر فقط به اندیکاتورها تکیه کنید، داری بر اساس جایی که قیمت دیروز بوده تصمیم میگیرید. اما اگر پرایس اکشن کار کنید، میتوانید بفهمید قیمت همین الان چه کاره است.
خیلی از معاملهگرهای حرفهای هر دو روش را باهم قاطی میکنند. اول با پرایس اکشن یک نقطهی خوب پیدا میکنند (مثلاً یک سطح حمایت قوی). بعد سراغ تحلیل تکنیکال میروند و با یک اندیکاتور (مثلاً حجم معاملات) مطمئن میشوند که آن نقطه قابل اعتماد است.
حرف آخر
نه این که اندیکاتورهایت را دور بریزید و نه این که فکر کنید فقط دیدن چند تا کندلاستیک برای معاملهگر شدن کافی است. بهترین نگاه این است که پرایس اکشن را مثل پایههای یک خانه در نظر بگیری و تحلیل تکنیکال را مثل وسایل داخل خانه. اول باید پایه داشته باشید، بعد فکر تزئینات باشید.
سوالهای تکراری
ج: نه، اینطوری نیست. پرایس اکشن زودتر برایت سیگنال میدهد. اندیکاتورها هم کمک میکنند سیگنالهای اشتباه کمتر شوند. هر کدام را بهتر بلد باشید و راحتتر با آن کار کنید، همان برایت بهتر است. اما برای افزایش نسبت بُرد و باخت خو به هردو نیاز دارید.
ج: بله فرقی نمیکند. چه چارت یک دقیقهای برای معاملهگر روزانه، چه چارت هفتگی برای کسی که سرمایهگذاری بلندمدت میکند. شکل رفتار قیمت در همهجا شبیه هم است.
ج: یاد گرفتنش ضرر ندارد. بدون شک کمک میکند. مثلاً اگر با چرخههای بازار یا مفهوم حجم معاملات آشنا باشید، دید بهتری نسبت به حرکات قیمت پیدا میکنید.
ج: نه. الگوهای کندلی فقط یک قسمت کوچک از آن است. پرایس اکشن چیزهای بیشتری هم شامل میشود؛ مثل ساختار بازار (سقف و کفهای بالاتر یا پایینتر)، خطوط حمایت و مقاومت و تحلیل روند.
ج: چون هر دوی آنها با چارت سر و کار دارند. ولی فرقشان این است: یکی فقط به خودِ قیمت نگاه میکند، یکی به قیمت و چیزهایی که از روی قیمت درست شده، مثل اندیکاتورها.
