الگوی مستطیل: توقف طولانی‌تری قبل از حرکت بزرگ

الگوی مستطیل (Rectangle) یکی از ساده‌ترین و در عین حال معتبرترین الگوهای ادامه‌دهنده‌ی روند در تحلیل تکنیکال است. این الگو زمانی شکل می‌گیرد که قیمت بین دو سطح افقی—حمایت و مقاومت—در یک محدوده‌ی مشخص نوسان کند. برخلاف مثلث‌ها یا پرچم‌ها، خطوط مستطیل کاملاً افقی هستند و نشان‌دهنده‌ی تعادل موقت بین خریداران و فروشندگان هستند.

اما این تعادل پایدار نیست. هنگامی که یکی از طرفین برنده شود، حرکت بعدی معمولاً قوی و پایدار خواهد بود.

در این راهنما، انواع مستطیل، قوانین معامله، نرخ موفقیت واقعی و پاسخ به سؤالات رایج را یاد می‌گیرید.

الگوی مستطیل چیست؟

مستطیل (Rectangle) زمانی تشکیل می‌شود که قیمت حداقل دو بار از یک سطح حمایتی برگردد و حداقل دو بار در یک سطح مقاومتی رد شود—و این سطوح کاملاً افقی باشند.

این را مانند یک الگوی پرچم تصور کنید—اما بزرگتر—که نیاز به میله پرچم تُند نیست.

حجم معاملات معمولاً در طول الگو کاهش می‌یابد (نشانه‌ی تردید)، اما هنگام شکست، حجم به‌طور ناگهانی افزایش پیدا می‌کند—که تأیید قوی برای حرکت جدید است.

🔑 نکته‌ی کلیدی:
مستطیل = جنگ بین دو سطح.
هرچه طولانی‌تر باشد، انفجار بعدی قوی‌تر خواهد بود.

مستطیل صعودی (ادامه‌دهنده‌ی روند صعودی)

مستطیل صعودی (Bullish Rectangle) معمولاً در روندهای صعودی قوی شکل می‌گیرد—اغلب پس از رالی‌های تند ناشی از اخبار، سودآوری یا شکست از مقاومت‌های کلیدی. این الگو نشان‌دهنده‌ی توقفی است که در آن خریداران در نزدیکی حمایت موقعیت باز می‌کنند و فروشندگان در مقاومت سود می‌گیرند—و یک محدوده‌ی پایدار افقی ایجاد می‌شود که زمینه‌ساز حرکت بعدی به سمت بالا است.

پیام بازار

این الگو نشان می‌دهد که مومنتوم صعودی همچنان قوی است. خریداران حمایت را دفاع می‌کنند، در حالی که فروشندگان رالی‌ها را محدود می‌کنند—و انرژی لازم برای حرکت بعدی ذخیره می‌شود. شکست بالای مقاومت همراه با حجم، اغلب منجر به حرکتی سریع و برابر با ارتفاع مستطیل می‌شود. اما پس از یک رالی انفجاری، همین شکل ممکن است نشانه‌ی توزیع (مثل سقف دوگانه) باشد. همیشه با حجم و زمینه‌ی روند تأیید کنید.

مثال‌های واقعی (نمودار روزانه اپل)

در نمودار روزانه شرکت اپل شما الگوی مستطیلی را مشاهده می‌کنید که یک شکاف قیمتی خط مقاومت الگو شکستانده شد.

الگوی بالا توانست به دلایل زیر موفق شوند:

• اخبار مهم فاندمنتال به نفع شرکت اپل منتشر شد—مانند تعهد سرمایه‌گذاری 100 ملیارد دلار با ترامپ که توسط سرمایه‌گذاران تا حد زیادی به عنوان یک محور استراتژیک برای تضمین معافیت از تعرفه‌های 100 درصدی جدید بر نیمه‌رساناها (Semiconductors) و تراشه‌های (Chips) وارداتی تلقی می‌شد.
• الگو با شکاف قیمتی شکستانده شد. شکاف یکی از پُرقُدرت‌ترین سیگنال‌ها ادامه دهنده است.
• سطح مقاومت دوبار قبل از اینکه قیمت در سطح حمایت برسد امتحان شد که نشان‌دهنده تلاش گاو‌ها بود.

مستطیل نزولی (ادامه‌دهنده‌ی روند نزولی)

مستطیل نزولی در روندهای نزولی قوی ظاهر می‌شود—معمولاً پس از فروش‌های وحشت زده (پانیک سلینگ)، اخبار منفی یا شکست زیر حمایت‌های مهم. این الگو نشان‌دهنده‌ی یک بازگشت کوتاه‌مدت است که در آن فروشندگان موقعیت‌های شورت خود را بسته یا خریداران فرصت‌طلب وارد می‌شوند—اما فروشندگان به زودی دوباره کنترل را به دست می‌گیرند.

پیام بازار

علیرغم بازگشت‌های موقت، این الگو تأیید می‌کند که فشار فروش همچنان ادامه دارد. هر رالی جدید، فروشندگان جدیدی را جذب می‌کند، در حالی که خریداران نزدیک حمایت گیر می‌افتند. شکست زیر حمایت همراه با حجم، معمولاً منجر به حرکتی سریع و عمیق می‌شود که برابر با ارتفاع مستطیل است. اما پس از یک سقوط طولانی، همین ساختار ممکن است کف سه‌گانه باشد. حجم کلید است: بازگشت‌های ضعیف + شکست قوی = ادامه‌ی معتبر.

مثال‌های واقعی (فقط محل تشکیل)

نمودار هفتگی زیر الگوی مستطیل را روی نمودار دلار/دالر استرالیا با ین ژاپن/جاپان نشان می‌دهد.

الگوی به دلایل زیر موفق بود:

• داده‌های اقتصادی ضعیف مانند: کاهش قیمت کالاها، افزایش کسری بودجه و کاهش صادرات در استرالیا
• درون این الگو کندل‌ها درای فیتله‌های بسیار بلند است که نشان نوسانات بالا و قیمت‌گذاری و عدم ثبات است
• الگو با کندل قرمز/سبز بلند شکستانده شد

مستطیل در مقابل کانال و پرچم: اشتباه نکنید!

الگوی‌های مستطیل و کانال خطوط حمایت و مقاومت موازی دارند. اما؛ از هم تفاوت دارند. (در بخش بعدی مستطیل را با کف‌/سقف‌ دوگانه و سه‌گانه نیز مقایسه کرده ایم)

💡 نکته‌ی سریع:
اگر خطوط افقی باشند ← مستطیل.
اگر هم‌جهت شیب داشته باشند ← کانال یا پرچم.

نکته‌ی حیاتی: مستطیل در مقابل سقف/کف دوگانه و سه‌گانه

الگوهای مستطیل گاهی با سقف یا کف دوگانه/سه‌گانه اشتباه گرفته می‌شوند—به‌ویژه پس از روندهای طولانی. تفاوت در ساختار و هدف است:

• مستطیل: تماس‌های متعدد (3+ در هر سطح) در یک بازار رونددار—یعنی توقف، نه بازگشت.
• سقف دوگانه: دو سقف تیز پس از یک رالی قوی، اغلب با حجم کاهش‌یافته در سقف دوم—نشانه‌ی توزیع.
• سقف سه‌گانه: سومین تلاش ناموفق، احتمال بازگشت را افزایش می‌دهد.

⚠️ پس از یک روند طولانی بیشتر مراقب باشید:
پس از یک رالی یا سقوط انفجاری، یک محدوده‌ی افقی ممکن است شبیه مستطیل باشد—اما در واقع بازار در حال سقف‌زنی یا کف‌سازی باشد. حتماً بررسی کنید:

• پروفایل حجم (کاهش حجم در رالی‌ها = توزیع)
• وضعیت کلی بازار یا صنعت
• مدت زمان تثبیت (تثبیت‌های طولانی، احتمال بازگشت را افزایش می‌دهند)
  در صورت تردید، منتظر یک شکست تأییدشده با حجم باشید—نه فقط یک شکل.

نرخ موفقیت: داده‌ها چه می‌گویند؟

بر اساس تحقیقات توماس بالکوفسکی:

• مستطیل‌هایی که رونـد قبلی را ادامه می‌دهند، حدود 65 تا 70% موفق هستند
• نرخ شکست: حدود 15 تا 20% (اغلب به دلیل شکست‌های کم‌حجم یا بازارهای خنثی)
• اهداف قیمتی (بر اساس ارتفاع مستطیل) در حدود 55% موارد محقق می‌شوند

نحوه‌ی معامله‌ی الگوی مستطیل مثل یک حرفه‌ای

معامله‌ی مستطیل‌ها شاید ساده به نظر برسد—دو خط بکش و منتظر شکست باش. اما در عمل، تفاوت سود و زیان در زمینه، تأیید و انضباط ریسک نهفته است. مزیت واقعی این الگو در صبر برای تأیید و اجرای دقیق است.

یک نکته‌ی مهم: ارتفاع مستطیل اهمیت دارد. اگر فاصله‌ی بین حمایت و مقاومت بسیار کم باشد (مثلاً کمتر از 5% در سهام)، معامله‌ی داخل محدوده اصلاً منطقی نیست—چون سود احتمالی، ریسک ناگهانی شکست را جبران نمی‌کند. اما اگر مستطیل عرض زیادی داشته باشد (مثلاً بیش از 8%)، معامله‌ی محدوده‌ای ممکن می‌شود: خرید نزدیک حمایت، فروش نزدیک مقاومت—با حد ضررهای تنگ و آگاهی از اینکه شکست می‌تواند هر لحظه رخ دهد. با این حال، فرصت اصلی همچنان شکست است.

قوانین کلیدی معاملات مستطیل

• تأیید ساختار: حداقل دو تماس در هر سطح (ترجیحاً 3+) و خطوط کاملاً افقی.
• استفاده از سایه‌ها: حمایت و مقاومت را با بالاترین و پایین‌ترین نقاط—شامل سایه‌ها رسم کنید.
• صبر برای شکست:
  • مستطیل صعودی: خرید پس از بسته‌شدن بالای مقاومت
  • مستطیل نزولی: فروش/شورت پس از بسته‌شدن زیر حمایت
• تأیید حجم: شکست باید همراه با حجم بالاتر از میانگین باشد.
• هدف قیمتی: ارتفاع مستطیل را اندازه بگیرید و از نقطه‌ی شکست به جلو پروجکت کنید.
• حد ضرر:
  • مستطیل صعودی: کمی زیر حمایت
  • مستطیل نزولی: کمی بالای مقاومت
• اجتناب از بازارهای خنثی: فقط در محیط‌های رونددار معامله کنید.

الگوی مستطیل بهترین عملکرد را زمانی دارد که در یک رونـد قوی قبلی تشکیل شود (نه در بازار خنثی)، در نمودارهای روزانه دیده شود، و شکست آن با افزایش حجم تأیید شود.

سوالات متداول (FAQ)

نکته‌ی پایانی

الگوی مستطیل راهی است که بازار می‌گوید: «در حال جمع‌آوری قدرت هستیم.»

این الگو به صبر، انضباط و احترام به ساختار پاداش می‌دهد. برخلاف الگوهای پرسر و صدای درون‌روزی، مستطیل‌های نمودار روزانه موقعیت‌هایی با ریسک و سود مشخص فراهم می‌کنند.

به یاد داشته باشید:

بهترین معاملات، حدس‌های اول نیستند—بلکه حرکت‌های تأییدشده‌اند.
صبر کنید تا شکست رخ دهد. با حجم تأیید شود. سپس عمل کنید.

وقتی قیمت را دیدید که بین دو سطح افقی به‌خوبی نوسان می‌کند، آماده باشید. جنگ در حال پایان است—و حرکت بعدی می‌تواند بزرگ باشد.

موفق باشید! 📏📈