آیا تا به حال دیدهاید که یک روند نزولی قوی برای چند روز متوقف شود؟ طبیعی است که فکر کنید شاید فروشها تمام شده. اما اگر آن کندلهای سبز کوچک، در واقع یک آمادهسازی برای حرکت بعدی به سمت پایین باشند؟ این بینش استراتژیک، مفهوم اصلی الگوی سه گام نزولی است.
الگوی سه گام نزولی فقط تشخیص یک شکل خاص نیست، بلکه درک رفتار بازار است. این الگو نشان میدهد که یک رشد صعودی، چه زمانی واقعاً یک تهدید برای روند است و چه زمانی فقط یک مکث موقتی است. تسلط بر این الگو به شما شفافیت میدهد تا در معاملات فروش سودده باقی بمانید و با برگشتهای دروغین از بازار خارج نشوید.
در سایتهای اجتماعی با ما باشید
الگوی سه گام نزولی چیست؟
الگوی سه گام نزولی یک الگوی ادامهدهنده نزولی است که درون یک روند نزولی واضح شکل میگیرد. این الگو نشان میدهد که علیرغم یک رشد موقت خلاف روند، فشار فروش اساسی همچنان غالب است. میتوانید آن را مانند بازاری تصور کنید که نفسی تازه میکند و سپس نزول خود را ادامه میدهد.
این الگو از پنج یا بیشتر کندل مشخص با قواعد دقیق تشکیل شده است:
- کندل اول: یک کندل نزولی (قرمز/سرخ) بلند و قوی که نمایانگر شتاب روند نزولی موجود است. بدنه واقعی آن باید حداقل 1.5 تا 2 برابر اندازه متوسط بدنه کندلها در 10 دوره قبل باشد. این موضوع یک حرکت قاطع و پر قدرت را تأیید میکند.
- کندلهای میانی: معمولاً 2 تا 4 کندل کوچک است. قانون حیاتی این است که بدنههای واقعی این 2 تا 4 کندل، باید کاملاً در محدوده عمودی بدنه کندل اول جا بگیرند. این کندلها میتوانند صعودی (سبز)، نزولی (قرمز) یا بیتفاوت (مانند دوجی یا فرفره) باشند. نکته مهم، کوچک و محدود بودن آنهاست که نشاندهنده یک رشد صعودی ضعیف و ناموفق است.
- کندل پایانی: یک کندل نزولی قوی دیگر که حتماً باید زیر کمترین قیمت (کفِ) کندل اول (شامل فتیله) بسته شود. این موضوع تأیید میکند که فروشندگان با قدرت بازگشتهاند.
روانشناسی پشت این الگو
این الگو به خوبی یک ضدحمله ناموفق را نشان میدهد:
- کندل اول: فروشندگان مسلط هستند و قیمت را به طور قطعی پایین میآورند.
- کندلهای میانی: خریداران با احتیاط وارد میشوند، اما تلاش آنها ضعیف است. آنها نمیتوانند رشد قیمت را فراتر از محدوده فروش اولیه حفظ کنند و این، نشان از عدم قطعیت و قدرت آنها دارد.
- کندل پایانی: فروشندگان با دیدن ضعف خریداران، با تهاجم مجدداً وارد میشوند و قیمت را تا سطوح جدیدی پایین میآورند و روند نزولی اصلی را از سر میگیرند.
چگونه الگو را تشخیص دهیم؟ (یک چکلیست 5 مرحلهای)
برای جدا کردن سیگنالهای معتبر از نویز بازار، این فرآیند ساختاریافته را دنبال کنید:
- روند نزولی زمینهای را تأیید کنید: این شرط غیرقابل مذاکره است. الگو حتماً باید درون یک روند نزولی واضح و از پیش موجود شکل بگیرد. این الگو در یک روند صعودی یا یک بازار رِنج و بیثبات، قدرت پیشبینی ندارد.
- کندل اول قوی را شناسایی کنید: یک کندل قرمز بلند برجسته پیدا کنید که از حرکت قیمت اخیر متمایز باشد. این کندل، شتاب فروش قوی را تأیید میکند.
- تثبیت ضعیف و محدود شده را بررسی کنید: به دنبال 2 تا 4 کندل بعدی با بدنههای کوچک باشید. صرف نظر از رنگ آنها، بدنههای آنها باید درون بدنه کندل اول محصور شده باشند.
- منتظر شکست تأییدکننده بمانید: الگو با یک کندل قرمز نهایی کامل میشود. برای یک سیگنال معتبر، این کندل باید زیر کمترین قیمت کندل اول بسته شود. بسته شدن زیر نقطه بسته شدن کندل اول (اما بالاتر از کف آن)، تأیید محسوب نمیشود.
- به دنبال همراستایی مثبت باشید: قابلیت اطمینان الگو را با بررسی این نکته افزایش دهید که آیا رشد ضعیف در یک سطح مقاومت شناخته شده متوقف شده است یا خیر. مانند یک سقف نوسان قبلی، یک میانگین متحرک نزولی، یا یک سطح کلیدی فیبوناچی (مثلاً 38.2% یا 50%).
شرط شکست بحرانی: الگو بیاعتبار است اگر بدنه واقعی هر یک از کندلهای میانی بالای بدنه کندل اول بسته شود. این نشان میدهد فشار خرید برای یک مکث ساده، بیش از حد قوی است.
مثالهای واقعی: الگوی سه گام نزولی در عمل در جفت ارز EUR/USD
بیایید دو مورد واقعی از نمودار جفت ارز EUR/USD را بررسی کنیم. هر دو، الگوی سه گام نزولی را نشان میدهند — اما با تعداد متفاوتی از کندلهای میانی. این نشان میدهد که این الگو در معاملات واقعی چقدر انعطافپذیر است.
مثال 1: الگویی سه گام نزولی با دو کندل میانی
- این الگو با یک کندل قرمز بزرگ شروع شد که زیر یک خط حمایت مهم (پایین الگوی دو کف) شکست خورد. این نشان میداد که فشار فروش قوی در حال غلبه شدن است.
- بلافاصله بعد از آن، فقط دو کندل سبز کوچک ظاهر شد. اینها از نوع اسپینینگ تاپ (فرفره) بودند — یعنی خریداران سعی کردند قیمت را بالا ببرند اما نتوانستند حرکت چندانی ایجاد کنند. قیمت فقط به صورت جانبی حرکت کرد.
- سپس کندل قرمز بلند نهایی آمد و پایینتر از کمترین قیمت کندل اول بسته شد. این، الگو را تأیید کرد: فروشندگان دوباره کنترل را به دست گرفته بودند و روند نزولی ادامه یافت.
مثال 2: الگوی کلاسیک سه گام نزولی با سه کندل میانی
- این الگو با یک کندل قرمز بلند شروع شد که به یک خط مقاومت برخورد کرد اما در اولین تلاش نتوانست از آن عبور کند.
- در سه روز بعد، قیمت کمی بالا رفت و سه کندل سبز کوچک تشکیل داد: یک چکش (Hammer)، یک اسپینینگ تاپ، و یک کندل سبز کمی بزرگتر از اسپینینگ تاپ. این شبیه یک رالی به نظر میرسید — اما ضعیف بود و تمام این کندلها در محدوده کندل قرمز اول باقی ماندند.
- در روز پنجم، یک کندل قرمز قوی به شدت پایین آمد. این کندل نه تنها پایینتر از کمترین قیمت کندل اول شکست خورد، بلکه خط مقاومت (که اکنون به سطح حمایت تبدیل شده بود) را نیز شکست. این، الگوی سه روش نزولی را کامل کرد و نشان داد که روند نزولی در حال تداوم است.
چرا این مثالها مهم هستند؟
نکته مهمی را در نظر بگیرید: ما به سیگنالهای تأییدی زیادی برای اعتماد به این الگوها نیاز نداشتیم.
- یک الگوی برگشتی (مثل دو کف) معمولاً به چندین تأیید نیاز دارد — حجم، شاخصها، تستهای مکرر حمایت.
- اما یک الگوی ادامهدهنده مثل این متفاوت است. کار آن فقط نشان دادن این است که یک توقف موقت در روند به پایان رسیده است. خود روند نزولی قبلی، اصلیترین تأیید است.
بنابراین، کاملاً طبیعی — و حتی مورد انتظار — است که این مثالها تأییدهای اضافی کمتری داشته باشند. قدرت این الگو از ساختار و زمینه آن نشأت میگیرد، نه از شاخصهای اضافی.
برای یک معاملهگر، شناسایی این تنظیمات به معنای این است که میتوانید با اطمینان در موقعیت شورت خود باقی بمانید یا حتی به آن اضافه کنید، چون احتمالاً روند نزولی به زودی شتاب خواهد گرفت.
مقایسه: سه گام نزولی در مقابل سه گام صعودی
این دو الگو تصاویر آینهای یکدیگر هستند و سیگنال ادامه روند را برای شرایط متضاد بازار ارائه میدهند.
| ویژگی | سه گام نزولی | سه گام صعودی |
|---|---|---|
| روند بازار | ادامهدهنده نزولی | ادامهدهنده صعودی |
| زمینه الگو | درون یک روند نزولی رخ میدهد. | درون یک روند صعودی رخ میدهد. |
| کندل اول | یک کندل نزولی (قرمز) بلند و قوی. | یک کندل صعودی (سبز) بلند و قوی. |
| کندلهای میانی | 2-4 کندل کوچک که درون بدنه کندل اول محصور شدهاند. | 2-4 کندل کوچک که درون بدنه کندل اول محصور شدهاند. |
| کندل پایانی | یک کندل نزولی قوی که زیر کف کندل اول بسته میشود. | یک کندل صعودی قوی که بالای سقف کندل اول بسته میشود. |
| پیام بازار | “رشد ضعیف صعودی شکست خورده است. روند نزولی از سر گرفته میشود.” | “پولبک شکست خورده است. روند صعودی از سر گرفته میشود.” |
| اقدام معاملهگر | سیگنالی برای نگه داشتن یا ورود به پوزیشنهای فروش. | سیگنالی برای نگه داشتن یا ورود به پوزیشنهای خرید. |
یک چارچوب عملی برای معامله
یک برنامه معاملاتی منظم:
- نقطه ورود: امنترین نقطه ورود، روی یک بسته شدن تأییدشده زیر کف کندل اول است.
- حد ضرر: نقطه منطقی باطل شدن معامله شما کمی بالاتر از بالاترین سقف کندلهای میانی (بالای محدوده تثبیت) قرار دارد.
- حد سود: به عنوان یک الگوی ادامهدهنده، حرکت قبلی را پیشبینی کنید. ارتفاع روند نزولی قبل از تشکیل الگو را اندازه بگیرید و آن فاصله را از نقطه ورود/شکست به سمت پایین اعمال کنید.
پس از الگو چه اتفاقی میافتد؟ (فراتر از شکست)
یک شکست معتبر فقط آغاز ماجراست. برای دو سناریو آماده باشید:
- بازآزمایش (پولبک): معمول است که قیمت برای بازآزمایش سطح شکست (کف کندل اول که اکنون نقش مقاومت دارد) پولبک بزند. این طبیعی است و نشانه شکست الگو محسوب نمیشود، مگر اینکه قیمت دوباره بالاتر از این سطح بسته شود.
- شکست الگو و خستگی روند: اگرچه قدرتمند است، اما این الگو خطاناپذیر نیست. به ویژه اگر در شرایط زیر ظاهر شود، احتیاط بیشتری به خرج دهید:
- پس از یک روند نزولی بسیار طولانی و گسترده (مثلاً قیمت بسیار پایینتر از یک میانگین متحرک بلندمدت کلیدی مانند EMA 200 روزه است).
- در یک سطح حمایت تاریخی مهم که ممکن است خرید نهادی در آنجا ظاهر شود.
- همزمان با واگراییهای صعودی بر روی اسیلاتورهای مومنتوم (مثلاً قیمت کف جدیدی میسازد، اما اندیکاتور RSI یا MACD کف بالاتری تشکیل میدهد).
در این سناریوهای با زمینه خاص، حتی یک شکست “کتابدرسی” نیز میتواند آخرین حرکت تسلیمشوندگان قبل از یک بازگشت بزرگتر باشد. همیشه الگو را در چارچوب ساختار گستردهتر بازار ارزیابی کنید.
اشتباهات رایج و نحوه جلوگیری از آنها (اولویتبندی شده بر اساس ریسک)
شما نباید اشتباهات رایج را تکرار کنید. اغلب این اشتباهات بهخاطر عدم توجه کافی و یا نادیده گرفتن استراتژیهای تعیین شده تریدرها تکرار میشوند. در اینجا شایعترین اشتباهات را آویده ایم که باید در ذهن نگهدارید.
- استفاده از آن به عنوان سیگنال بازگشت (بالاترین ریسک): این فقط یک الگوی ادامهدهنده است. هرگز از آن برای پیشبینی شروع یک روند نزولی جدید در سقف یک روند صعودی استفاده نکنید.
- بیتوجهی به روند نزولی قبلی (پایهای): معامله با این الگو بدون یک روند نزولی تأییدشده، مانند استفاده از نقشه یک شهر دیگر است و منجر به اشتباهات پرهزینه میشود.
- معامله بدون رعایت شرط محصور بودن بدنه (تکنیکال): اگر بدنه کندلهای میانی از محدوده کندل اول خارج شود، فرضیه اصلی الگو نقض شده است. آن را معامله نکنید.
- معامله با شکستهای ناقص (اجرا): ورود به معامله پس از حرکت قیمت زیر نقطه بسته شدن کندل اول، اما قبل از شکست کف آن، اغلب منجر به معاملات ناموفق میشود. صبر برای تأیید کامل، کلیدی است.
پرسشهای متداول
ج: خیر. رنگ آنها کمتر از اندازه و موقعیت آنها اهمیت دارد. کندلهای قرمز کوچک، دوجی یا فرفرههایی که درون بدنه کندل اول محصور شدهاند، همگی شرط الگو را برآورده میکنند و نشاندهنده بلاتکلیفی و عدم وجود شتاب صعودی هستند.
ج: حجم بالا یک فاکتور تأییدکننده قوی است، اما برای الگوهای ادامهدهنده یک الزام مطلق نیست. قواعد ساختاری— کندل اول قوی، تثبیت محدودشده، شکست معتبر — از اهمیت بیشتری برخوردارند. با این حال، یک شکست با حجم بالا، قطعیت قابل توجهی میافزاید.
ج: دو کندل. الگو با 2، 3 یا 4 کندل در فاز تثبیت معتبر است. بیشتر از 4 کندل، نشاندهنده یک ساختار بازار متفاوت است.
ج: هنگامی که با رعایت سختگیرانه همه قواعد — به ویژه زمینه روند و شرط محصور بودن بدنه — شناسایی شود، یک ستاپ با احتمال موفقیت بالا در نظر گرفته میشود. با این حال، هیچ الگویی ضمانت 100% نمیدهد. به همین دلیل مدیریت ریسک (حد ضرر شما) غیرقابل مذاکره است.
سخن پایانی
الگوی سه گام نزولی چیزی فراتر از یک شکل کندلاستیک است؛ این الگو یک چارچوب برای درک چگونگی تثبیت و از سرگیری روندهاست. این الگو به شما میآموزد که بین برگشتهای خطرناک و پولبکهای بیآزار تمایز قائل شوید.
با ادغام این الگو در تحلیل خود — با رعایت قواعد آن، جستجوی همراستایی و آگاهی از زمینههای شکست آن — شما نه فقط یک الگو، بلکه یک لنز استراتژیک به دست میآورید. این لنز به شما کمک میکند تا از میان نویز بازار ببینید، رشدهای صعودی فریبنده را به فرصتهای محاسبهشده تبدیل کنید و به شما اجازه میدهد با شتاب روند معامله کنید، نه در مقابل آن.
: راهنمای ساده برای تازهکارها){kind=link}