الگوی سه گام صعودی: این الگو از سه کندل بیشتر دارد

آیا تا به حال دیده‌اید که یک روند صعودی قوی ناگهان با چند کندل کوچک نزولی متوقف شود؟ شاید فکر کنید این نشانه تغییر روند است، اما در واقع می‌تواند علامتی باشد که روند فقط در حال استراحت است و آماده می‌شود تا با قدرت بیشتری ادامه یابد.

این اصل اصلی الگوی سه گام صعودی (Rising Three Methods) است — یکی از قابل اعتمادترین سیگنال‌های ادامه‌دهنده صعودی در تحلیل کندل‌استیک. این راهنما به شما یاد می‌دهد که چطور این الگو را به درستی تشخیص دهید، علت کارکرد آن را بفهمید و از آن برای ماندن مطمئن در بازارهای رونددار استفاده کنید.

الگوی سه گام صعودی چیست؟

الگوی سه گام صعودی یک الگوی ادامه‌دهنده صعودی است که درون یک روند صعودی مستقر شکل می‌گیرد. این الگو نشان می‌دهد که علیرغم یک پول‌بک کوتاه‌مدت، فشار خرید همچنان غالب است و روند اصلی احتمالاً ادامه خواهد یافت.

این الگو حداقل از پنج کندل مشخص تشکیل شده است:

• کندل اول: یک کندل صعودی (سبز) بلند و قوی که نمایانگر حرکت روند جاری است. به هر میزان که این کندل بزرگ باشند، به همان میزان روند قوی است.
• کندل‌های میانی: معمولاً 2-4 کندل نزولی (قرمز) کوچک بوده و به دوره تثبیت شناخته می‌شود. نکته حیاتی اینجاست که بدنه واقعی این کندل‌ها (نه لزوماً فتیله‌ها) باید در محدوده عمودی بدنه کندل اول قرار بگیرد. این نشان می‌دهد پول‌بک، کنترل‌شده و کم‌عُمق است. به هر میزان که تعداد کندل‌های میانی بیش‌تر باشند به همان اندازه استراحت روند را نشان می‌دهند. یعنی پس از استراحت انتظار می‌روند که روند قوی‌تر ادامه پیا کند.
• کندل پایانی: یک کندل صعودی قوی دیگر که حتماً باید بالای سقف کندل اول بسته شود. این تأیید می‌کند که خریداران، فروشندگان کوتاه‌مدت را مغلوب کرده‌اند و روند صعودی از سر گرفته شده است. اندازه این کندل مانند کندل اولی قدرت او را نشان می‌دهد.

نکته مهم: نام «سه گام» سنتی است، اما دوره تثبیت می‌تواند از 2 تا 4 کندل کوچک تشکیل شود. بیشتر از 4 کندل نشان‌دهنده یک اصلاح عمیق‌تر است و از حیطه این الگوی خاص خارج می‌شود. در ضمن؛ بعضی از معامله‌گران وجود کندل‌های کوچک مانند دوجی و فرفره میان کندل‌های میانی با رنگ سبز را عادی می‌نگرند.

روانشناسی بازار در این الگو

این الگو یک موازنه موقتی قدرت را نشان می‌دهد که در نهایت به نفع روند موجود تمام می‌شود:

• کندل اول: گاوها (خریداران) با یک حرکت صعودی قوی، تسلط واضح خود را نشان می‌دهند.
• کندل‌های میانی: خرس‌ها (فروشندگان) از طریق کسب سود کوتاه‌مدت یا فشار فروش سبک، اقدام به یک ضدحمله می‌کنند. اما ناتوانی آنها در پایین آوردن قابل توجه قیمت (با بدنه‌های محصور شده در محدوده کندل اول)، ضعف‌شان را آشکار می‌کند.
• کندل پایانی: گاوها با درک شکست تلاش خرس‌ها، با قاطعیت بازمی‌گردند. شکست قاطع آنها به سقف‌های جدید، تأیید می‌کند که وقفه به پایان رسیده و روند اصلی دست‌نخورده باقی مانده است.

چگونه الگو را تشخیص دهیم: یک چک‌لیست 5 مرحله‌ای

برای تشخیص یک الگوی معتبر سه گام صعودی از نویز (نوسانات کوچک بی‌دلیل) معمولی بازار، این قواعد سختگیرانه را دنبال کنید:

1. روند صعودی را تأیید کنید: الگو حتماً باید درون یک روند صعودی واضح و از پیش موجود شکل بگیرد. در یک روند نزولی یا بازار خنثی بی‌معنی است.
2. کندل اول قوی را شناسایی کنید: به دنبال یک کندل صعودی برجسته باشید که حرکت روند را به تصویر می‌کشد.
3. دوره تثبیت را بررسی کنید: سپس، 2 تا 4 کندل کوچک خلاف روند پیدا کنید. قانون کلیدی این است: بدنه‌های واقعی آنها باید در محدوده بالا-پایین بدنه کندل اول قرار گیرند. (فتیله‌های کوچکی که کمی بیرون زده باشند قابل قبول است، اما عمل قیمت اصلی — یعنی بدنه — باید در داخل بماند).
4. منتظر شکست تأییدکننده بمانید: الگو با یک کندل صعودی نهایی کامل می‌شود. برای یک سیگنال معتبر، این کندل باید بالای سقف کندل اول بسته شود. بسته‌شدنی که فقط از نقطه بسته شدن کندل اول بالاتر رفته (اما زیر سقف آن باقی بماند) تأیید کامل محسوب نمی‌شود.
5. به دنبال تأیید حجم معامله باشید: برای بیشترین قابلیت اطمینان، به دنبال حجم بالاتر از میانگین در کندل شکست نهایی باشید. حجم بالا، علاقه خرید تهاجمی و تازه را تأیید می‌کند. شکست‌های با حجم کم، مستعد شکست بیشتری هستند.

شرط شکست بحرانی: الگو بلافاصله بی‌اعتبار می‌شود اگر هر یک از کندل‌های نزولی کوچک زیر کف کندل اول صعودی بسته شود. این نشان می‌دهد فشار فروش برای یک الگوی صرفاً ادامه‌دهنده، بیش از حد قوی است.

یک چارچوب عملی برای معامله

برای شما مثالی از بازار فارکس و جفت ارز ماژور USDJPY آورده‌ایم که در آن یکی نه — بلکه دو الگوی سه گام صعودی دیده می‌شود.

الگوی اولی به دلیل اینکه از سطوح کلیدی فاصله دارند، با اعتبار بیش تر هستند. اما؛ الگوی دومی (از سمت چپ به راست) در نزدیکی سطح مقاومت قوی که قبلا با الگوی انبرک تعیین شده است، اعتبار آن ضعیف است. و در چارت زیر می‌بیند که الگوی دومی موفق نبوده است.

چه اتفاقی افتاد — مرحله به مرحله (الگوی اولی)

این دو الگوی سه گام صعودی مشابه هم است — با این تفاوت که یکی دارای سه کندل است که به صورت جانبی حرکت می‌کند و دیگری دارای چهار کندل. الگوی دومی چون نزدیک سطح مقاومت شکل گرفته اعتبار آن کم‌تر است و ما آن شرح نمی‌دهیم. بلکه الگوی اولی را شرح می‌دهیم

1. شروع قدرتمند (کندل 1)
الگو با یک کندل سبز بزرگ شروع می‌شود. این فقط یک روز صعودی معمولی نیست — بلکه حرکت قدرتمندی است که نشان می‌دهد خریداران کاملاً کنترل را در دست دارند. این کندل صحنه را آماده می‌کند و محدوده کل الگو را تعیین می‌کند.

2. توقف موقت (کندل‌های 2 تا 4)
در چهار جلسه بعدی (الگوی اولی از سمت چپ)، قیمت با کندل‌های قرمز کوچک به صورت جانبی حرکت می‌کند. از نگاه اول، این ممکن است به نظر برسد که روند صعودی در حال ضعف است. اما اگر نگاه دقیق‌تری بیندازید:

• هیچ‌یک از این کندل‌ها پایین‌تر از کمترین قیمت کندل سبز اول بسته نشده‌اند.
• بدنه‌های واقعی آن‌ها کاملاً در محدوده عمودی کندل اولیه قرار دارند.

این به ما چیزی مهم می‌گوید: فروشندگان دارند تلاش می‌کنند، اما نمی‌توانند حمایت ایجاد شده توسط کندل اول را بشکنند. این یک برگشت نیست — بلکه یک تراکم است.

3. ادامه تأیید شده (کندل 5-6)
سپس کندل ششم ظاهر می‌شود: یک کندل سبز قدرتمند دیگر که بالاتر از بالاترین قیمت کندل اول بسته می‌شود. این سیگنال «تمام شد» است. خریداران با اطمینان بازگشته‌اند و روند صعودی دوباره آغاز شده است.

چرا این مثال آنقدر واضح است؟

• این الگو در میانه یک روند صعودی واضح تشکیل شده است — نه در بالا یا در بازاری نوسانی.
• چهار کندل میانی کاملاً درون محدوده قرار دارند و نشان‌دهنده فشار فروش کمی هستند.
• کندل شکست، قطعی است و بالاتر از نقطه شروع الگو بسته می‌شود.

پس از تشکیل این الگو، USD/JPY به حرکت صعودی خود ادامه داد — و معامله‌گرانی که این «تنفس صعودی» را به درستی تشخیص داده بودند، پاداش گرفتند.

نکته کلیدی برای معامله‌گران مبتدی

از کندل‌های قرمز کوچک در یک روند صعودی قوی نترسید. گاهی اوقات، آن‌ها فقط نشانه‌ای از تنفس بازار هستند. الگوی سه گام صعودی به شما یاد می‌دهد که صبور باشید و با روند همراه باشید — به شرطی که قیمت مرزهای الگو را رعایت کند.

اگر این الگو را دیدید:

• منتظر بمانید تا کندل پنجم بالاتر از بالاترین قیمت کندل اول بسته شود.
• با یک استاپ‌لاس زیر کمترین قیمت کل الگو وارد معامله بلند شوید.
• اجازه دهید روند شما را به سمت بالا ببرد.

این مثال واقعی USD/JPY یادآوری عالی است: هر توقفی یک هشدار نیست — بعضی‌ها فقط فرصتی هستند تا سوار شوید.

تفسیر یک معامله‌گر: این یک ساختار کلاسیک «استراحت و رشد» است. پول‌بک کنترل‌شده، ضعف فروشنده را نشان می‌دهد. شکست با حجم بالا، یک سیگنال با احتمال موفقیت بالا است مبنی بر از سرگیری روند.

یک برنامه معاملاتی منظم:

• نقطه ورود: امن‌ترین نقطه ورود، روی یک بسته شدن تأییدشده بالای سقف کندل اول است. برخی معامله‌گران روی شکست سقف کندل پنجم وارد می‌شوند، اما انتظار برای بسته شدن، شکست‌های دروغین درون‌روزی را فیلتر می‌کند.
• حد ضرر: حد ضرر خود را کمی پایین‌تر از کمترین کف کل الگوی 5 کندلی قرار دهید (با توجه به هرگونه فتیله کشیده در کندل‌های میانی). این سطحی است که ثابت می‌کند تثبیت، بی‌خطر نبوده است.
• حد سود: به عنوان یک الگوی ادامه‌دهنده، روند را بیشتر پیش‌بینی کنید. یک روش، اندازه‌گیری ارتفاع حرکت روند صعودی قبل از الگو و تصویر همان فاصله به سمت بالا از نقطه شکست است.
• مراقب بازآزمایش (ری‌تست) باشید: فرض نکنید که حرکت بلافاصله شتاب می‌گیرد. قیمت ممکن است برای بازآزمایش سطح شکست (نزدیک سقف کندل اول) پول‌بک بزند. این طبیعی است. با این حال، اگر قیمت دوباره زیر سقف کندل اول بسته شود، به احتمال زیاد شکست با شکست مواجه شده و الگو باید باطل در نظر گرفته شود.

سه گام صعودی در مقابل سه گام نزولی (Falling Three Methods)

این‌ها الگوهای تصویر آینه‌ای یکدیگر هستند که همان عملکرد را در روندهای مخالف ارائه می‌دهند.

اشتباهات رایج و نحوه جلوگیری از آنها

در ادامه این قسمت پُست برای شما اشتباهات رایج مربوط به الگوی سه گام صعودی را آورده ایم.

1. تشخیص نادرست الگو: این فقط یک الگوی ادامه‌دهنده است. هرگز از آن برای پیش‌بینی کف در یک روند نزولی استفاده نکنید.
2. نادیده گرفتن قانون محصور بودن بدنه: رایج‌ترین خطا. اگر بدنه کندل‌های میانی از محدوده کندل اول خارج شود، یک الگوی معتبر نیست. آن را به عمل قیمت مبهم تحمیل نکنید.
3. معامله با شکست‌های ضعیف: یک بسته شدن بالاتر از نقطه بسته شدن کندل اول اما زیر سقف آن، تأیید کافی نیست. منتظر شکست کامل بمانید.
4. غفلت از زمینه: الگو زمانی قدرتمندتر است که در یک سطح حمایت کلیدی شکل بگیرد، مانند یک میانگین متحرک صعودی (مثلاً EMA 20 دوره‌ای) یا یک ناحیه مقاومت سابق که به حمایت تبدیل شده است. این امر اعتبار ساختاری می‌افزاید.
5. فرض حرکت فوری: پس از شکست، برای یک بازآزمایش آماده باشید. معامله خود را فعالانه مدیریت کنید؛ فرض نکنید که حرکت خطی مستقیم به سمت بالا خواهد بود.

پرسش‌های متداول

سخن پایانی

الگوی سه گام صعودی، یک درس استادانه در ساختار بازار و صبر است. به ما می‌آموزد که هر کاهشی یک تهدید نیست و قوی‌ترین روندها با تثبیت‌های منظم قطع می‌شوند.

برای معامله‌گر منضبط، این الگو وضوح استثنایی ارائه می‌دهد: سطح دقیقی از ریسک را تعریف می‌کند (کف الگو)، لحظه دقیق از سرگیری روند را شناسایی می‌کند (شکست بسته شدن)، و شما را با نیروی غالب بازار همسو نگه می‌دارد. با یادگیری تشخیص صحیح این «وقفه صعودی» — بدون خم کردن قواعد — می‌توانید از خروج زودهنگام از روندها اجتناب کنید و با اطمینان از مرحله قدرتمند دوم آنها بهره ببرید.