الگوهای مثلثی (Triangles): راهنمای کامل برای معامله‌گران

الگوهای مثلثی یکی از قابل‌اطمینان‌ترین و پرکاربردترین الگوهای تحلیل تکنیکال هستند. این الگوها نشان‌دهنده‌ای یک دوره‌ای تثبیت قیمت (Consolidation) هستند — جایی که فشار خریداران و فروشندگان با هم برابر می‌شود — و بعد از آن، بازار تصمیم قطعی خود را برای حرکت بعدی اتخاذ می‌کند. چه در بازار بورس، فارکس یا ارزهای دیجیتال معامله کنید، یادگیری تشخیص و معامله‌ای مثلث‌ها به شما یک مزیت می‌دهد: نقاط ورود مشخص، ریسک تعیین‌شده و شانس بالا برای حرکت قیمت.

این راهنما سه نوع اصلی مثلث — مثلث متقارن، مثلث صعودی و مثلث نزولی — را با تعاریف دقیق، مثال‌های واقعی (فقط محل تشکیل) و قوانین کاربردی پوشش می‌دهد. بدون حاشیه. فقط چیزهایی که واقعاً جواب می‌دهند.

الگوی مثلثی چیست؟

الگوی مثلثی (Triangle Pattern) زمانی شکل می‌گیرد که قیمت بین دو خط روند همگرا حرکت کند (باهم به مرور زمان نزدیک شده بروند) و محدوده‌ای معاملاتی به مرور تنگ‌تر شود. این فشردگی نشان‌دهنده‌ای تردید بازار است — و اغلب قبل از یک شکست قوی رخ می‌دهد، زمانی که یکی از طرفین (خریداران یا فروشندگان) کنترل را به دست می‌گیرد.

مثلث‌ها عمدتاً الگوهای ادامه‌دهنده هستند، یعنی معمولاً روند قبلی را ادامه می‌دهند. اما زمینه مهم است: در شرایط افراطی، می‌توانند بازگشت روند را هم نشان دهند.

🔑 نکته‌ای کلیدی: مثلث یک پیش‌بینی نیست — یک موقعیت است. شکست، داستان را روایت می‌کند. در ادامه الگوهای مثلثی صعودی و نزولی را می‌خوانید که روایت‌گر احتمال بالا است — نه قطعی. به‌ همین خاطر؛ شما باید منتظر شکست الگو باشید و قبل‌تر از آن معامله نکنید.

1. الگوی مثلث متقارن

همان‌طور که از نامش پیدا است یک مثلث متقارن تشکیل شده از:

• یک خط مقاومت نزولی که سقف‌های پایین‌تر را به هم وصل می‌کند
• یک خط حمایت صعودی که کف‌های بالاتر را به هم وصل می‌کند

این دو خط به سمت راست همگرا می‌شوند، مثل یک فنر فشرده. حجم معاملات معمولاً در طول تشکیل کاهش می‌یابد و هنگام شکست افزایش می‌یابد.

چه چیزی را نشان می‌دهد؟

بی‌طرف است — اما اغلب روند قبلی را ادامه می‌دهد. جهت آن نیاز به تأیید دارد. یعنی گاوها و خرس‌ها به مرور زمان جدیت آنها کاهش پیدا کرده تا اینکه یکی از آنها پیروز گردد. اما؛ به دلیل اینکه احتمال ادامه روند بیش‌تر از برگشت است؛ اغلب روند قبلی ادامه پیدا می‌کند — اگر صعودی است یا نزولی.

مثال‌های واقعی (روی نمودار طلا)

نمودار زیر الگوی قوی از مثلث متقارن روی نمودار طلا را نشان می‌دهد که آخر آگست شکستانده شد.

این الگو به دلایل زیر موفق بود:

• در جهت روند الگو را شکست
• اندیکاتور RSI برگشت را پیش‌بینی نمی‌کرد. این یعنی تایید ادامه روند.
• قبل از شکست الگو؛ کندل‌های چکش و الگوی خطوط کمربند کندل استیک ظاهر شد. چکش تردید و کمربند خط روند صعودی را پیش‌بینی کرده بود.
• این الگو زمانی شکسته شد که جنگ‌های تعرفه‌ای ترامپ شدت گرفت. و طلا پول روزهای عدم‌اطمینان است. زمانی که ترس از سقوط یا بحران اقتصادی پیش آید طلا رشد می‌کند. و این الگو هم در چنین شرایط به سمت بالا شکستانده شد.

2. مثلث صعودی

این مثلث اکثراً (نه همیشه) در یک روند صعودی تشکیل شده و نشان‌دهنده اصلاح و ادامه روند است.

به زبان ساده مثلا صعودی دارای:

• یک خط مقاومت افقی و ثابت (قیمت چندبار در یک سطح رد شده)
• یک خط حمایت صعودی که کف‌های بالاتر را به هم وصل می‌کند

… است که نشان‌دهنده‌ای اعتماد فزاینده‌ای خریداران است، در حالی که فروشندگان در یک سقف مشخص مقاومت می‌کنند.

چه چیزی را نشان می‌دهد؟

معمولاً صعودی — معمولاً ادامه‌ای روند صعودی است، اما اگر در نزدیکی یک حمایت قوی یا در یک روند نزولی تشکیل شود، می‌تواند نزولی باشد.

این الگو می‌گوید که در طول تشکیل این الگو خرس‌ها به مرور زمان قدرت آنها کاهش یافته و قدرت گاوها حفظ می‌گردد. پس از شکست این الگوی به سمت بالا، خرس‌ها قدرت خود را از دست داده و گاوها پیروز میدان می‌گردد — اگر به سمت پایین الگو شکسته شوند، خرس‌ها پیروز میدان است. در چنین صورت؛ قدرت روند احتمالا قوی نیست.

مثال‌ واقعی (از شرکت علی‌بابا)

در نمودار زیر شما نمونه‌ای واقعی الگوی مثلث صعودی را در نمودار قیمت شرکت علی‌بابا (BABA) مشاهده می‌کند.

الگوی بالا به دلایل زیر موفق بود:

• روند صعودی بود. این خیلی مهم است
• قبل از شکست الگوی مثلث، الگوهای کندل‌استیک فرفره، مرد به دار آویخته و ستاره ثاقب
• الگو با کندل سبز بلند شکسته شد. بلندی کندل خود گواه قوت روند است
• در همین روزها قرار بود شرکت آنت (Ant Group) که علی‌بابا 33 درصد سهم آن را داشت عرضه اولیه سهام داشته باشند. این برای علی‌بابا مهم چون رشد آنت خیلی سریع بود.

3. مثلث نزولی

مثلث نزولی طوری که از نامش پیدا است، احتمال ادامه روند نزولی را روایت می کند. این الگو تشکیل شده از:

• یک خط حمایت افقی و ثابت (خریداران مکرراً در یک سطح وارد می‌شوند)
• یک خط مقاومت نزولی که سقف‌های پایین‌تر را به هم وصل می‌کند

… می‌باشد که نشان‌دهنده‌ای ضعف تقاضا است: هر رالی نمی‌تواند به سقف قبلی برسد، اما حمایت همچنان محکم است.

چه چیزی را نشان می‌دهد؟

معمولاً نزولی — معمولاً ادامه‌ای روند نزولی است، اما پس از یک رالی طولانی، می‌تواند سقف بازگشتی باشد. سقف‌های پایین‌تر که می‌سازند نشان‌دهنده قوت‌گیری خرس‌ها است — در حالیکه گاوها در طول این دوره قدرت خود را کم کم از دست می‌دهند.

مثال‌های واقعی (از دلار آمریکا در مقابل دلار کانادا)

در نمودار زیر شما الگوی مثلث نزولی را روی نمودار جفت ارز USDCAD مشاهده می‌کنید که با دوجی درازپا روند تغییر و مثلث ادامه آن را روایت کرد.

الگوی مثلث نزولی USDCAD در اواخر می 2020 به دلیل زیر موفق بود:

• الگو با یک کندل خیلی بلند قرمز/سرخ شکسته شد و قبل از آن کندل فرفره نیز یک هُشدار داده بود
• پس از شکست الگو تغییر روند تثبیت شد
• نفت/تیل بازار آن بهتر شد. یعنی قیمت آن افزایش پیدا کرد. این برای دالر/دلار کانادا خبر خوشی بود چون نفت در صادرات کانادا بزرگترین نقش را دارند

نرخ موفقیت الگوهای مثلثی

یک «نرخ موفقیت» واحد و جهانی برای الگوهای مثلث وجود ندارد.

چرا؟

چون مطالعه‌کنندگان متفاوت مطالعه کردند و معیارهای آنها برای شناخت و حکم موفقیت آنها باهم فرق داشته‌اند.

اما؛ میزان موفقیت به شدت به نوع خاص مثلث و شرایط بازار بستگی دارد. در حالی که آن‌ها می‌توانند ابزارهای قابل اعتمادی باشند، عملکرد واقعی‌شان بسیار پیچیده‌تر از یک درصد ساده است.

در اینجا خلاصه‌ای از نرخ‌های موفقیت گزارش شده برای انواع اصلی الگوهای مثلث ارائه می‌شود:

اگر تازه‌کار هستید، thepatternsite.com در مورد الگوهای نموداری مطالعه می‌کند. این سایت توسط توماس بالکوفسکی طراحی شده و با استفاده از داده‌های واقعی بازار نشان می‌دهد کدام الگوها — مثل مثلث‌ها، سر و شانه یا پرچم‌ها — واقعاً جواب می‌دهند، چقدر موفق هستند و چه نکاتی را باید زیر نظر داشت.

مثلث‌ها و کنج‌ها ( یا همان گُوه‌ها): اشتباه نکنید!

مثلث‌ها و کنج‌ها (گوه‌ها) شبیه هم هستند — هر دو خطوط همگرا دارند — اما جهت شیب آن‌ها داستان کاملاً متفاوتی را روایت می‌کند:

نکتهٔ حرفه‌ای: اگر هر دو خط به سمت بالا یا پایین همراه هم باشند—این یک کنج یا گوه است، نه مثلث. گوه‌ها خستگی را نشان می‌دهند؛ مثلث‌ها توقف موقت را.

مثلث‌ها را مثل یک حرفه‌ای معامله کنید

حالا که انواع مثلث‌ها را می‌شناسید، این قوانین جهانی را ببینید — همه‌ای مثلث‌ها از این اصول پیروی می‌کنند. نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند هزینه‌بر باشد.

قوانین کلیدی برای همه‌ای الگوهای مثلثی

• حداقل تماس‌ها: هر خط روند باید حداقل دو بار لمس شود (سه بار ایده‌آل است). تماس‌های کم‌عمق یا نامنظم الگو را ضعیف می‌کنند.
• از سایه‌ها استفاده کنید: همیشه خطوط روند را با بالاترین و پایین‌ترین نقاط — شامل سایه‌ها (فتیله‌ها) رسم کنید. آن‌ها نشان می‌دهند کجا قیمت رد شده است.
• تأیید حجم: حجم باید در طول تشکیل کاهش یابد و هنگام شکست افزایش یابد. شکست‌های با حجم پایین اغلب شکست می‌خورند.
• صبر کنید تا بسته شود: هرگز روی یک سایه معامله نکنید. منتظر یک بسته‌ای قوی خارج از خط روند باشید — ترجیحاً همراه با حجم.
• هدف قیمتی را اندازه‌گیری کنید: ارتفاع گسترده‌ترین قسمت مثلث (از اولین سقف تا اولین کف) را اندازه بگیرید. آن فاصله را از نقطه‌ای شکست به جلو پروجکت کنید تا حداقل هدف را بدست آورید.
• 15 دقیقه‌ای. هرچه تشکیل طولانی‌تر باشد، حرکت بعدی قوی‌تر خواهد بود.

سوالات متداول (FAQ)

نکته پایانی

الگوهای مثلثی جادو نیستند — آن‌ها افزایش‌دهنده‌ای احتمال هستند. وقتی با زمینه‌ای روند، حجم و عوامل همگرا (مثل هم‌ترازی با سطوح فیبوناچی یا میانگین‌های متحرک) ترکیب شوند، به ابزارهای قدرتمندی برای زمان‌بندی ورود، تنظیم حد ضرر و پیش‌بینی هدف تبدیل می‌شوند.

این الگوها را یاد بگیرید، و همه‌جا شروع به دیدنشان می‌کنید — نه به عنوان شکل‌های انتزاعی، بلکه به عنوان سیگنال‌های واضحی که منتظر عمل شما هستند.

موفق باشید! 📈